Inicjatywa Wspólnotowa Interreg III
Ogólne informacje

Interreg III to inicjatywa wspólnotowa, która służyć ma zrównoważonemu rozwojowi oraz integracji całego terytorium UE. Realizowany w latach 2000 - 2006 Interreg III to kontynuacja i rozszerzenie inicjatywy Interreg II z okresu 1994 - 1999. W ramach Interreg III nacisk położony został na współpracę z regionami granicznymi krajów kandydujących do Unii Europejskiej oraz z krajami korzystającymi ze wsparcia programów Phare (Europa Środkowa), Tacis (kraje byłego ZSRR) i MEDA (kraje śródziemnomorskie i Bliski Wschód). Program nie finansuje bezpośrednio działań w państwach kandydujących i partnerskich. Interreg III jest finansowany przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego. Środki przeznaczone na jego wykonanie w okresie 2000 - 2006 wynoszą 5,8 miliarda euro.

Interreg III obejmuje programy współpracy transgranicznej, transnarodowej i międzyregionalnej.

Komponent A - współpraca transgraniczna
Komponent A dotyczy współpracy między graniczącymi ze sobą regionami krajów członkowskich i służy wspieraniu budowy wspólnych strategii rozwoju oraz tworzeniu ponadgranicznych ośrodków ekonomicznych i socjalnych. Obszary objęte współpracą ponadgraniczną to strefy NUTS III (ustalone grupy powiatów) usytuowane wzdłuż granic lądowych wewnętrznych i zewnętrznych Unii Europejskiej oraz strefy morskie.

Priorytetowe zadania:
- promocja rozwoju obszarów wiejskich i miejskich,
- wspieranie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw (również w sektorze turystycznym),
- wspomaganie inicjatyw lokalnych służących tworzeniu nowych miejsc pracy,
- pomoc w reintegracji regionów z rynkiem pracy,
- wspieranie ochrony środowiska,
- poprawa infrastruktury transportowej, rozbudowa systemów wodnych i energetycznych,
- współpraca w dziedzinie sprawiedliwości i administracji,
- badania i rozwój, szkolnictwo, kultura, komunikacja, zdrowie, ochrona cywilna.

Komponent B - współpraca transnarodowa
Komponent B obejmuje współpracę w ramach dużych regionów paneuropejskich. Wspiera wspólne inicjatywy władz lokalnych, regionalnych i narodowych różnych krajów Unii Europejskiej służące pogłębianiu integracji. Dzięki współpracy transnarodowej dochodzi do formowania dużych grup regionów europejskich. Szczególny nacisk kładzie się na długotrwały i zrównoważony rozwój w ramach Unii Europejskiej, jak również na większą integrację terytorialną państw członkowskich z krajami kandydującymi i krajami trzecimi. Poza tym wspiera się współpracę regionów o wspólnych problemach (np. obszary górskie). Ważnym zadaniem jest też rozwój i integracja ekonomiczna z obszarami ultraperyferyjnymi.

Priorytetowe działania:
- ustanowienie strategii rozwoju regionalnego na poziomie ponadnarodowym, przez co rozumie się współpracę między miastami lub strefami miejskimi oraz strefami regionalnymi,
- ułatwianie komunikacji między regionami poprzez zapewnienie skutecznego systemu transportu i dostępu społeczeństwa do informacji,
- ochrona środowiska i zasobów naturalnych, w szczególności zasobów wodnych.

Komponent C - współpraca międzyregionalna
Komponent C wspiera współpracę zmierzającą do zwiększenia skuteczności działań związanych z rozwojem regionalnym. Współpraca obejmuje szeroką wymianę informacji i dzielenie się doświadczeniami. Dotyczy w szczególności regionów opóźnionych w rozwoju i znajdujących się w trakcie restrukturyzacji gospodarczej.

Priorytetowe działania:
- wymiana doświadczeń będących efektem współpracy ponadgranicznej i ponadnarodowej między krajami członkowskimi, jak i z krajami trzecimi,
- współpraca w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego, przedsiębiorczości, turystyki, kultury, ochrony środowiska.

Interreg III w Polsce

Polska przystąpiła do Inicjatywy Wspólnotowej Interreg III wraz z wejściem do Unii Europejskiej - w 2004 roku. Na okres programowania 2004 - 2006 Polska otrzymała na jej realizację blisko 221,4 miliona euro. Przeznaczono je na programy współpracy transgranicznej (komponent A), transnarodowej (komponent B) oraz międzyregionalnej (komponent C)

Polska uczestniczy łącznie w 13 programach Inicjatywy Interreg III.

W ramach komponentu A Interreg III, wspierającego lokalną i regionalną współpracę transgraniczną realizowanych jest 7 programów współpracy przygranicznej, wśród nich:

5 dwustronnych:
- Polska - Meklemburgia Pomorze Przednie / Brandenburgia,
- Polska - Brandenburgia,
- Polska - Saksonia,
- Polska - Czechy,
- Polska - Słowacja

oraz 2 trójstronne:

- Polska - Litwa - Federacja Rosyjska (Obwód Kaliningradzki),
- Polska - Białoruś - Ukraina.

Komponent B Inicjatywy Wspólnotowej Interreg III (współpraca transnarodowa) ma na celu wspieranie zrównoważonego i skoordynowanego rozwoju przestrzennego (głównie "projekty miękkie"). Cały obszar Polski objęty jest dwoma programami operacyjnymi: dla Regionu Morza Bałtyckiego (BSR) oraz dla Obszaru Europy Środkowej, Adriatyckiej, Naddunajskiej i Południowo-Wschodniej (CADSES).

Komponent C Inicjatywy Wspólnotowej Interreg III wspiera współpracę międzyregionalną w skali europejskiej. Obszar Polski objęty jest dwoma strefami spośród czterech: Programem operacyjnym dla Strefy Północnej (North Zone) oraz Programem operacyjnym dla Strefy Wschodniej (East Zone).

Programy Interreg III B i C funkcjonowały już od 2000 roku i Polska wraz z akcesją do Unii automatycznie się w nie włączyła. Programy komponentu A należało stworzyć od podstaw lub znacząco zmodyfikować. W końcu 2004 roku Komisja Europejska zaakceptowała dokumenty niezbędne do uruchomienia programów.

Interreg III A w Euroregionie Pomerania

Województwo zachodniopomorskie włączyło się do realizacji Programu Regionalnego Inicjatywy Wspólnotowej Interreg III A 2004 - 2006 w 2004 roku. Natomiast strona niemiecka wdraża Inicjatywę Interreg III A już od 2000 roku, czyli od początku okresu programowania 2000 - 2006. Głównym celem Programu jest wspieranie zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju w sferze gospodarczej, społecznej i kulturowej na pograniczu polsko - niemieckim.

Program definiuje podstawowe priorytety rozwoju regionalnego na obszarze polsko-niemieckiego pogranicza. Uwzględniają one cele Euroregionu Pomerania oraz doświadczenia okresu programowania 1994 - 1999. Gwarantują tym samym ciągłość współpracy transgranicznej oraz rozwój wewnątrz regionu.

Priorytety Programu

Priorytet A: Rozwój gospodarczy i kooperacja
Priorytet B: Poprawa infrastruktury technicznej i turystycznej
Priorytet C: Środowisko
Priorytet D: Rozwój wiejski
Priorytet E: Działania na rzecz podwyższenia kwalifikacji i oddziałujące na zatrudnienie
Priorytet F: Współpraca wewnątrzregionalna, inwestycje na rzecz kultury i spotkań, Fundusz Małych Projektów
Priorytet G: Szczególne wsparcie dla regionów graniczących z państwami kandydującymi
Priorytet H: Pomoc techniczna

Na realizację Programu przeznaczono dla województwa zachodniopomorskiego 29,9 miliona euro. Pochodzą one ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Poziom dofinansowania projektów ze środków Interreg III wynosi 75% kosztów całkowitych. Do występowania o dofinansowanie uprawnione są organizacje o charakterze niedochodowym: jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, organy administracji publicznej, związki i stowarzyszenia komunalne, organizacje pozarządowe oraz inne podmioty prawa publicznego. Po stronie polskiej o dofinansowanie ubiegać mogą się wnioskodawcy z powiatów choszczeńskiego, goleniowskiego, gryfickiego, gryfińskiego, kamieńskiego, łobeskiego myśliborskiego, polickiego, pyrzyckiego, stargardzkiego oraz miasta Szczecin i Świnoujście. Po stronie niemieckiej są to powiaty: Wschodnie Pomorze Przednie i Uecker-Randow oraz miasto wydzielone Greifswald (Meklemburgia - Pomorze Przednie), a także powiaty Uckermark i Barnim (Brandenburgia). Do obszaru wsparcia zaliczono również po stronie polskiej powiaty: białogardzki, drawski, kołobrzeski, koszaliński, sławieński, szczecinecki, świdwiński i wałecki oraz miasto Koszalin, a w Meklemburgii Pomorzu Przednim Rugię i Północne Pomorze Przednie oraz miasto wydzielone Stralsund. Alokacja środków na tym obszarze może jednak wynieść maksymalnie 20 proc. budżetu Programu.
Zarządzanie Programem Regionalnym Inicjatywy Interreg III A opiera się na powołaniu wspólnych polsko - niemieckich struktur odpowiedzialnych za administrowanie, koordynację i monitorowanie. Działają one na podstawie porozumień państwowych w oparciu o zasady równouprawnienia i partnerstwa stron. Składają się na nie:

- Wspólna Instytucja Zarządzająca: Ministerstwo Gospodarki Meklemburgii - Pomorza Przedniego - odpowiada za prawidłowy przebieg i sposób realizacji Programu;

- Krajowa Instytucja Zarządzająca: polskie Ministerstwo Rozwoju Regionalnego - odpowiada za wdrażanie Programu po polskiej stronie,

- Wspólna Instytucja Płatnicza: Ministerstwo Gospodarki Meklemburgii - Pomorza Przedniego - odpowiada za finansowe zarządzanie środkami Programu, przedkładanie do Komisji Europejskiej wniosków o płatność i sprawną realizację przepływów finansowych,

- Instytucji Subpłatnicza: polskie Ministerstwo Finansów - wykonuje zadania w zakresie obsługi finansowej projektów realizowanych w Polsce,

- Instytucja Pośrednicząca: Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie - potwierdza zgodność projektu z prawem polskim i unijnym oraz zapewnia bezpośrednią obsługę finansową beneficjenta, a także odpowiada za monitoring i kontrolę,
- Wspólny Sekretariat Techniczny: Ministerstwo Gospodarki Meklemburgii - Pomorza Przedniego (cząstkowe zadania Sekretariatu Technicznego delegowano na Biuro Euroregionu Pomerania w Löcknitz) - wspiera Instytucję Zarządzającą i Instytucję Płatniczą w zarządzaniu Programem, odpowiada za organizację naboru projektów i promocję programu,
- Wspólny Komitet Monitorujący - nadzoruje i gwarantuje właściwy i efektywny przebieg Programu, decyduje o kryteriach i zasadach wyboru projektów, podejmuje decyzje strategiczne, monitoruje i ocenia Program w kontekście osiągnięcia celów; przyjmuje ocenę śródokresową, zatwierdza dokumenty dotyczące współpracy,
- Wspólny Komitet Sterujący - dokonuje wyboru i zatwierdzania projektów kwalifikujących się do wsparcia w ramach Programu.

Wspólny Komitet Sterujący i Wspólny Komitet Monitorujący tworzą Wspólny Komitet Regionalny. Jego członkami są przedstawiciele administracji państwowej, przedstawiciele samorządowych władz regionalnych i lokalnych oraz Euroregionu Pomerania.

Szczegółowe informacje na temat zasad wrażania Programu oraz instytucji odpowiedzialnych za realizację Programu dostępne są w Regionalnym Punkcie Kontaktowym, funkcjonującym przy Departamencie Integracji Europejskiej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego. Regionalny Punkt Kontaktowy pełni funkcję informacyjną i doradczą w procesie wdrażania Programu.

Regionalny Punkt Kontaktowy, z siedzibą przy pl. Hołdu Pruskiego 8 w Szczecinie tel.: 091 489 08 83, 091 489 09 97,
e-mail: a.bleszynska@wzp.pl
WWW

Podstawy prawne Programu oraz dokumenty niezbędne wnioskodawcom pobrać można także ze strony internetowej Inicjatywy Wspólnotowej Interreg III administrowanej przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego:

akty prawne

ważne dokumenty